Ngân hàng và nỗi lo nợ xấu!

Cập nhật: 01-08-2012 | 00:00:00

Khủng hoảng kinh tế thế giới kéo dài, thị trường biến động, lượng hàng hóa tồn kho lớn, lãi vay cao... là những nguyên nhân trực tiếp gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp (DN) và ngân hàng (NH). Trong mối liên hệ đó, tốc độ luân chuyển vốn chậm, rủi ro kỳ hạn là những nguyên nhân khiến áp lực nợ xấu (NX) gia tăng. Đây là khó khăn và thách thức đối với hoạt động của ngành NH trong năm 2012.

Nợ xấu đang tăng nhanh

Giám đốc NH Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) chi nhánh Bình Dương Nguyễn Ngọc Việt, cho biết mặc dù Agribank không có NX bất động sản (BĐS) như một số NH khác, lĩnh vực tín dụng được kiểm soát chặt chẽ, tuy vậy NX đã tăng lên 1,2% so với tổng dư nợ. Ông Việt khẳng định, các khoản nợ có vấn đề nằm trong tầm kiểm soát và chưa cần đến kỹ thuật xử lý nợ, nhưng NH vẫn trích quỹ dự phòng, tính ra khoản này đã tiêu tốn khá nhiều lợi nhuận của NH này.

 Xử lý nợ xấu là vấn đề cấp bách hiện nay và không chỉ của riêng ngân hàng

Tương tự, tỷ lệ NX của NH Đầu tư và Phát triển (BIDV) chi nhánh Bình Dương là 0,88%, sau khi cấn trừ tài sản bảo đảm cho các khoản vay khoảng 400 tỷ đồng, BIDV phải trích 80 tỷ đồng vào quỹ dự phòng. Là NH đang “ăn nên làm ra” trong 3 năm trở lại đây, nhưng NH Sài Gòn Hà Nội (SHB) Bình Dương đang đối mặt với khoản NX vượt quy định hệ thống là 4%. Còn Vietcombank được xem là NH có thế mạnh trong phát triển tín dụng, nhưng lĩnh vực cho vay đến cuối tháng 6 của Vietcombank Bình Dương chỉ đạt 5.170 tỷ đồng, giảm 8% so đầu năm, trong khi tỷ lệ NX cũng đang tăng lên mức 1,95% trên tổng dư nợ, trong khi giới hạn cho phép của hệ thống VCB là 4%.

Không riêng 4 NH nêu trên, tình hình chung tại các TCTD như Công ty Cho thuê tài chính, NH Nhà Hà Nội (Habubank), VID PUBLIC, Kỹ thương (Techcombank), An Bình (ABBank), BIDV Mỹ Phước... đều có tỷ lệ NX cao.

Nguyên dân dẫn đến nợ xấu

Theo Giám đốc NHNN chi nhánh Bình Dương Bùi Văn Nu, một trong những giải pháp cần làm quyết liệt để giảm NX hiện nay là xử lý nhanh tài sản bảo đảm, nhanh chóng thu hồi vốn cho các TCTD, tạo ra thanh khoản cho hệ thống NH, từ đó đẩy mạnh việc mở rộng tín dụng cho nền kinh tế.

Theo các chuyên gia trong ngành, NX xuất phát từ nhiều nguyên nhân cả khách quan lẫn chủ quan, mà trước nhất là do cuộc đua lãi suất huy động giữa các NH thương mại thời gian qua. Từ đó kéo theo chi phí vốn của DN đội lên. Theo Giám đốc Agribank Bình Dương Nguyễn Ngọc Việt, phần lớn DN lệ thuộc vốn tín dụng NH, khi lãi suất cho vay ở mức 13 - 14% thì chi phí vốn có thể là bình thường, nhưng nếu lãi suất nâng lên mức 15 - 23%/năm, kinh doanh gặp khó khăn kéo dài thì chắc chắn DN nảy sinh vấn đề và khi đó NH dễ rơi vào tình trạng mất vốn. Còn theo Giám đốc VCB Bình Dương Nguyễn Đình Phục, trong bối cảnh hàng hóa không tiêu thụ được, khoản tiền lãi vay hàng tháng cho dù chỉ ở mức 13% vẫn gây áp lực lớn cho DN. Theo ông Phục, một khi nền kinh tế biến động, DN gặp khó khăn sẽ tác động làm gia tăng tỷ lệ NX của NH.

Theo Giám đốc NHNN chi nhánh Bình Dương Bùi Văn Nu, trong thời điểm kinh tế khó khăn, các vấn đề yếu kém của DN đã dần bộc lộ khá rõ nét. Hầu hết các DN vừa và nhỏ thường quản lý theo kiểu gia đình, thiếu minh bạch và khoa học, đặc biệt là vấn đề quản lý dòng tiền tại DN còn yếu, chưa hoạch định được dòng tiền trong hiện tại và tương lai và chưa có những khoản dự phòng rủi ro. Mặt khác, do các DN có tình trạng chiếm dụng vốn lẫn nhau, nên khi một DN bị mất khả năng thanh toán, phá sản, bỏ trốn... sẽ dẫn đến nhiều DN vay NH không trả được nợ. Về phía NH, trước đây các NH đã gia tăng vượt chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng nhưng lại thiếu cẩn trọng trong quản trị rủi ro. Một số chi nhánh NH khi cho vay thực hiện không tốt quy trình, chỉ dựa vào tài sản bảo đảm mà chưa quan tâm sâu sát công tác thẩm định hiệu quả của dự án hoặc thẩm định giá tài sản bảo đảm quá cao so với thực tế, nên khi DN gặp khó khăn không trả được nợ, TCTD thanh lý tài sản để thu hồi nợ thì không bảo đảm giá trị đã vay ban đầu, khiến NX gia tăng.

Xử lý nợ xấu: Khó!

Theo số liệu thống kê của NHNN chi nhánh Bình Dương, TCTD hiện có 84% NX được bảo đảm bằng tài sản. Tuy nhiên, tài sản bảo đảm liệu có phải là “chiếc chìa khóa” để NH xử lý những khoản NX? Đề cập đến vấn đề này, Giám đốc NHNN chi nhánh Bình Dương Bùi Văn Nu không tránh khỏi băn khoăn, bởi tài sản bảo đảm hiện nay chủ yếu vẫn là BĐS, trong khi thị trường BĐS biến động mạnh và quy trình xử lý rất phức tạp, thời gian kéo dài gây đọng vốn, tiềm ẩn nhiều vấn đề phát sinh khó lường trước.

Minh họa cho băn khoăn của ông Nu, Giám đốc VCB Bình Dương Nguyễn Đình Phục nêu cụ thể một trường hợp xảy ra tại VCB Bình Dương qua 4 năm xử lý vẫn chưa xong. Toàn bộ lô hàng, nhà xưởng máy móc, thiết bị cầm cố của trường hợp này đã được trung tâm bán đấu giá hàng chục lần, giá trị tài sản hiện đã giảm tới 21 lần, tức từ 48 tỷ đồng còn 26 tỷ đồng, nhưng vẫn chưa bán được. Nguyên nhân là do BĐS bị đóng băng nên tài sản cố định rất khó thanh lý. Thực tế xử lý tài sản bảo đảm còn gặp rất nhiều khó khăn do đụng chạm đến quyền tài sản và quyền nhân thân của chủ sở hữu tài sản, trong khi quy định pháp luật có nhiều điểm không cụ thể. Một khi người vay bất hợp tác với NH và né tránh nghĩa vụ thì NH đành bó tay! “Do vậy, UBND tỉnh và các ngành có liên quan cần quan tâm hỗ trợ NH để có thể thanh lý nhanh tài sản cầm cố nhằm thu hồi vốn, phục vụ quay vòng tái tạo sản xuất”, Giám đốc Nguyễn Đình Phục đề nghị.

Tính đến ngày 15-7, NX của các NH trên địa bàn đã lên đến 1.520 tỷ đồng, chiếm 3,1%/tổng dư nợ, tăng 22,13% so với đầu năm và tăng gần 10% so với cùng kỳ năm 2011. Trong đó, chiếm tỷ lệ cao và khó đòi chủ yếu vẫn là các hợp đồng tín dụng cho vay các lĩnh vực sản xuất và công nghiệp xây dựng, BĐS, chứng khoán. Nếu các TCTD không kiểm soát chặt chẽ, khả năng NX sẽ tiếp tục tăng lên trong thời gian tới.

THANH HỒNG

Chia sẻ bài viết

LƯU Ý: BDO sẽ biên tập ý kiến của bạn đọc trước khi xuất bản. BDO hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và có quyền không sử dụng những ý kiến cực đoan không phù hợp. Vui lòng gõ tiếng việt có dấu, cám ơn sự đóng góp của bạn đọc.

Gửi file đính kèm không quá 10MB Đính kèm File
Quay lên trên free html hit counter