Cuộc chiến Iraq: 10 năm vẫn chìm trong khủng hoảng

Cập nhật: 18-03-2013 | 00:00:00

Hơn 6.000 tỷ USD được tung ra, gần 4.500 binh sĩ và khoảng 130.000 dân thường đã thiệt mạng. Đó là những con số được công bố sau 10 năm Mỹ phát động cuộc chiến tranh lật đổ nhà lãnh đạo Iraq Saddam Hussein với lý do "tàng trữ vũ khí giết người hàng loạt."

10 năm đã trôi qua kể từ cuộc chiến, song bức tranh của quốc gia vùng Vịnh này vẫn bao phủ một gam màu xám, cả về chính trị, kinh tế, an ninh lẫn xã hội.

  Một vụ đánh bom xe ở tại thành phố Kirkuk, cách thủ đô Baghdad 250km về phía bắc. Nhìn lại cuộc chiến sau 10 năm, ổn định, hòa bình và dân chủ ở Iraq vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ khi những gì đang diễn ra ở đất nước này vẫn là xung đột và bạo lực. Iraq chưa bao giờ có được một nền an ninh trọn vẹn, dù là trong thời kỳ Mỹ chiếm đóng hay sau khi Mỹ đã rút quân.

Ngay cả khi chính phủ Irắc đã có được những phương tiện để thực thi chủ quyền thì các vụ khủng bố liên cộng đồng, liên giáo phái vẫn diễn ra hàng ngày, nhiều và đẫm máu tới mức có thể coi đó là cuộc nội chiến, đặc biệt giữa cộng đồng người Hồi giáo dòng Shiite và dòng Sunni.

Sở dĩ như vậy vì trên thực tế, chính quyền Iraq đã không thể bảo đảm được an ninh và không chấm dứt được sự tồn tại của các tổ chức khủng bố trên lãnh thổ của mình trong suốt những năm qua.

Tại nhiều địa phương, nhất là thủ đô Baghdad, vẫn xảy ra các vụ đánh bom đẫm máu trong sự bất lực của giới chức an ninh. Vào cao điểm của tình trạng bạo lực năm 2006-2007, mỗi tháng có gần 3.000 người dân Iraq thiệt mạng trong các vụ đánh bom liều chết. Trong khi đó, xung đột sắc tộc giữa ba cộng đồng người Shiite, người Sunni và người Kurd trở nên sâu sắc đến mức người ta phải đặt câu hỏi liệu có thể có được sự đoàn kết dân tộc ở Iraq?

Sau khi chế độ Saddam Hussein sụp đổ, cộng đồng người Sunni quyết không chấp nhận bị mất hết quyền lực vào tay cộng đồng người Shiite và người Kurd. Vì thế, cuộc tranh giành quyền lực đã nổ ra và ngày càng nhuốm máu người dân vô tội, thậm chí ngay cả khi Iraq đã thực thi một hiến pháp mới.

Cũng cần nói thêm rằng việc hiến pháp mới công nhận yêu sách chủ yếu của người Kurd đòi lập ra một chế độ liên bang cũng là nguyên nhân khiến cộng đồng người Cuốc mạnh lên và sẵn sàng đương đầu với các cộng đồng khác. Trong lúc việc thực thi hiến pháp mới vẫn còn bàn cãi, thậm chí nhiều người không chấp nhận nó, thì người Kurd đã tự ý lập ra chế độ liên bang theo quy định của hiến pháp mới với một chính quyền tự trị ở phía Bắc Iraq đang vận hành như một nhà nước gồm một tổng thống, một thủ tướng và một Quốc hội do người dân trực tiếp bầu ra.

Đây cũng là khu vực kinh tế phát triển mạnh, chính quyền sở tại trực tiếp ký các hợp đồng dầu lửa với nước ngoài, cho phép xây dựng sân bay quốc tế riêng, cấp thị thực cho những người muốn đến miền Bắc Iraq,... Điều đó cho thấy người Kurd đang được hưởng nhiều lợi thế từ Nhà nước Iraq hơn so với hai cộng đồng người Shiite và người Sunni và đó cũng là nguyên nhân khiến mâu thuẫn giữa các cộng đồng sắc tộc và tôn giáo ở nước này ngày càng nghiêm trọng.

Một nguyên nhân nữa khiến tình hình chính trị và an ninh ở Iraq liên tục bất ổn và mâu thuẫn xã hội ngày càng sâu sắc là sự phân bổ không đồng đều nguồn tài nguyên dầu lửa của quốc gia này. Phần lớn số tài nguyên này nằm ở phía Bắc Iraq dưới sự cai quản của người Kurd, trong khi ở miền Nam thuộc quyền cai quản của người Shiite, nên người Sunni hầu như không có gì.

Vì những lý do trên, cộng đồng người Sunni luôn có cảm giác rằng họ đang bị chính phủ của Thủ tướng Nuri al-Maliki thuộc cộng đồng người Shiite, gạt ra ngoài lề các vấn đề của đất nước. Cho dù người Sunni đã chấp nhận tham gia cuộc bầu cử vừa qua, song họ vẫn bất bình và không hài lòng với cách thức điều hành của người Shiite với sự "cầm tay chỉ việc” từ bên ngoài.

Trong những tháng cuối năm 2012 và đầu 2013, các cuộc biểu tình của người Sunni bùng phát tại nhiều nơi trên cả nước nhằm phản đối chính phủ của Thủ tướng Maliki. Một số bộ trưởng trong chính phủ đã từ chức để phản đối việc lực lượng an ninh trấn áp người biểu tình. Trong khi đó, nhiều thành viên trong chính phủ chia sẻ quyền lực liên tục đòi Thủ tướng Maliki từ chức, chỉ trích ông thâu tóm quyền lực và thao túng lực lượng an ninh.

Cũng cần phải nói thêm rằng sự bất ổn trong xã hội Iraq không chỉ do các cuộc xung đột tôn giáo, sắc tộc ở trong nước, mà còn do các vụ tấn công của mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda, lợi dụng tình hình rối loạn trong nước để cắm rễ sâu hơn và rộng hơn vào quốc gia này.

Trong khi đó, nền kinh tế của Irắc vẫn trong tình trạng kiệt quệ với tỷ lệ thất nghiệp gia tăng và nạn tham nhũng ngày càng tồi tệ. Trong suốt 10 năm qua, thủ đô Baghdad hầu như không có tòa nhà dân sự nào được xây mới, mà thay vào đó các đồn bốt và trạm gác quân sự tiếp tục mọc lên.

Thực tế cho thấy một nền hòa bình và ổn định như những gì Washington cam kết mang lại cho Irắc khi khai hỏa cuộc chiến 10 năm về trước vẫn còn quá xa vời. Theo nhận định của tờ Le Monde Diplomatique (Pháp): "Đó là một thất bại, không chỉ với phương Tây mà còn với chính lợi ích của người Iraq. Cuộc chiến khiến hàng trăm nghìn người trở thành nạn nhân đã và đang đẩy quốc gia vùng Vịnh này vào bất ổn triền miên."

Rõ ràng, 10 năm đã trôi qua, Iraq vẫn tiếp tục chìm đắm trong một cuộc khủng hoảng chính trị, tôn giáo và xã hội một cách toàn diện.

 

Theo TTXVN
Chia sẻ bài viết

LƯU Ý: BDO sẽ biên tập ý kiến của bạn đọc trước khi xuất bản. BDO hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và có quyền không sử dụng những ý kiến cực đoan không phù hợp. Vui lòng gõ tiếng việt có dấu, cám ơn sự đóng góp của bạn đọc.

Gửi file đính kèm không quá 10MB Đính kèm File
Quay lên trên free html hit counter